IP Reverse DNS Sorgulama

PTR kaydı, alan adının DNS panelinden değil, IP adresini size tahsis eden sağlayıcının sisteminden tanımlanır. Bunun nedeni ters DNS bölgesinin, yani in-addr.arpa altındaki kayıtların IP bloğunun sahibine ait olmasıdır.

1. Sağlayıcıyı belirleyin: IP'nin hangi firmaya ait olduğunu IP Whois Sorgulama ile görün.
2. Host adını seçin: Kendi alan adınıza ait anlamlı bir isim belirleyin, ör. mail.ornek.com veya sunucu1.ornek.com.
3. A kaydını önce ekleyin: Alan adınızın DNS panelinde bu isim için sunucu IP'sini gösteren bir A kaydı (IPv6 için AAAA) oluşturun. Bazı sağlayıcılar PTR tanımlamadan önce bu kaydın var olmasını şart koşar.
4. PTR'yi tanımlayın: VPS veya sunucu sağlayıcınızın panelinde "Reverse DNS", "rDNS" veya "PTR" ayarını bulun ve host adını girin. Panelde böyle bir seçenek yoksa destek talebiyle isteyin.
5. Bekleyin ve doğrulayın: Değişikliğin yayılmasından sonra IP Reverse DNS Sorgulama'da PTR kaydının göründüğünü ve ileri doğrulamanın "Eşleşiyor" sonucu verdiğini kontrol edin.

Paylaşımlı hosting kullanıyorsanız sunucunun IP'sini birçok müşteri paylaştığı için PTR kaydını kendiniz değiştiremezsiniz. Kendi IP bloğuna sahip kurumlar ise ters DNS bölgesini kendi DNS sunucularında yönetebilir; bu durumda bölgenin kurumun sunucularına devredilmiş olması gerekir.

Bir IP'nin PTR kaydının olmaması, o IP'nin ne amaçla kullanıldığına göre farklı sonuçlar doğurur. Web sitesi barındıran sunucular için genellikle sorun yaratmaz; e-posta gönderen sunucular için ise ciddi teslim sorunlarına yol açabilir.

Büyük e-posta sağlayıcıları, gönderen IP'lerin geçerli ileri ve ters DNS kayıtlarına sahip olmasını beklediklerini açıkça belirtir; özellikle toplu gönderim yapan alan adlarında bu bir gereksinimdir. Kendi e-posta sunucunuzu çalıştırıyor veya bir VPS üzerinden bülten gönderiyorsanız PTR kaydını mutlaka tanımlayın. SPF, DKIM ve DMARC kayıtlarınızın da eksiksiz olduğunu SPF, DKIM ve DMARC Kontrolü ile doğrulayın.

FCrDNS (Forward-Confirmed reverse DNS), ileri yönlü doğrulanmış ters DNS anlamına gelir. Bir IP adresinin PTR kaydında yazan ismin, A veya AAAA kaydıyla tekrar aynı IP'ye çözümlendiğinin doğrulanmasıdır. İki yönlü bu eşleşme, IP ile ismin gerçekten aynı tarafa ait olduğunu gösterir.

1. Ters sorgu: 203.0.113.10 için PTR kaydı sorgulanır; sonuç mail.ornek.com olsun.
2. İleri sorgu: mail.ornek.com için A kaydı sorgulanır.
3. Karşılaştırma: A kaydı 203.0.113.10'u gösteriyorsa doğrulama başarılıdır.

Bu kontrol neden önemlidir? PTR kaydını IP sahibi istediği gibi yazabilir; yani bir saldırgan kendi IP'sinin PTR kaydına başka bir şirketin adını yazabilir. Ancak o şirketin alan adındaki A kaydını değiştiremez. Bu yüzden yalnızca PTR'ye bakmak yanıltıcı olabilir; ileri doğrulama sahteciliği ortaya çıkarır.

• E-posta sunucuları gelen bağlantıları değerlendirirken bu kontrolü kullanır.
• Arama motoru bot doğrulamasında Google ve Bing'in önerdiği yöntem budur.
• Erişim kısıtlamalarında belirli ağlara izin veren sistemler bu yöntemle doğrulama yapar.

IP Reverse DNS Sorgulama, bu iki adımı otomatik yapar ve sonucu "Eşleşiyor" veya "Eşleşmiyor" olarak gösterir.

Sunucu loglarında kendini Googlebot, Bingbot veya başka bir arama motoru botu olarak tanıtan istekler görebilirsiniz. User-Agent başlığı kolayca taklit edildiği için büyük arama motorları, botlarının ters DNS ve ileri doğrulama ile kontrol edilmesini önerir.

1. Logdaki IP adresini IP Reverse DNS Sorgulama'ya yazın.
2. PTR kaydının ilgili arama motorunun alan adıyla bittiğini kontrol edin; örneğin bir Googlebot IP'si crawl-66-249-66-1.googlebot.com gibi bir isim döndürür.
3. İleri doğrulamanın "Eşleşiyor" olduğundan emin olun.

Her iki koşul da sağlanıyorsa istek gerçek bottan gelmektedir. PTR kaydı yoksa, farklı bir alan adıyla bitiyorsa veya ileri doğrulama başarısızsa istek sahte bottur ve engellenebilir. Google ve Bing ayrıca botlarının IP aralıklarını JSON listeleri olarak yayınlar; bu listeler büyük ölçekli otomatik doğrulama için kullanılabilir. Gerçek botları engellememek için güvenlik duvarı kurallarınızı bu yöntemle doğrulanmış botlara izin verecek şekilde yapılandırın.

HELO ve EHLO, bir e-posta sunucusunun başka bir e-posta sunucusuna bağlandığında kendini tanıttığı SMTP komutlarıdır. EHLO, genişletilmiş özellikleri destekleyen güncel sürümdür ve bugün neredeyse tüm sunucular tarafından kullanılır. Bu komutla gönderilen isim, gönderen sunucunun host adıdır.

Alıcı sunucular bu üç bilginin birbiriyle tutarlı olmasını bekler. HELO adı localhost veya sunucunun geçici adı gibi anlamsız bir değer olduğunda, ya da PTR kaydıyla uyuşmadığında e-posta spam puanı yükselir. Postfix, Exim gibi e-posta sunucularında bu ad yapılandırma dosyasındaki hostname ayarıyla belirlenir; kontrol panellerinde ise genellikle sunucunun ana makine adı kullanılır. Sunucunuzun host adını, PTR kaydını ve bu ismin A kaydını aynı değere getirdiğinizde IP Reverse DNS Sorgulama'daki ileri doğrulama "Eşleşiyor" sonucunu verir ve e-posta teslimatı açısından temel bir şart sağlanmış olur.

in-addr.arpa, IPv4 adreslerinin ters DNS sorguları için ayrılmış özel DNS alanıdır. Bir IP adresinin PTR kaydını bulmak için adresin bölümleri ters sırayla yazılır ve sonuna in-addr.arpa eklenir. Böylece IP adresleri, alan adları gibi sağdan sola hiyerarşik olarak sorgulanabilir.

Neden ters sırayla yazılır? DNS, alan adlarını sağdan sola doğru okur: ornek.com'da önce .com, sonra ornek gelir. IP adreslerinde ise en genel bölüm soldadır. Adres ters çevrildiğinde en genel bölüm sağa geçer ve DNS'in hiyerarşik yapısıyla uyumlu hale gelir. Bu sayede bir IP bloğunun ters DNS yetkisi, bloğun sahibine devredilebilir; örneğin 203.0.113.0/24 bloğunun sahibi 113.0.203.in-addr.arpa bölgesini yönetir.

"arpa" ismi, internetin öncüsü ARPANET'ten gelir ve bugün internet altyapısına ayrılmış teknik bir üst düzey alan olarak kullanılır. IP Reverse DNS Sorgulama sonuçlarındaki "Sorgulanan ad" satırı, aracın PTR kaydı için sorguladığı bu ters adı gösterir.

IPv6 adreslerinin ters DNS sorguları ip6.arpa alanında yapılır. Mantık IPv4 ile aynıdır, ancak yazım biçimi farklıdır: Adres önce tam uzunluğa açılır, ardından her onaltılık hane tek tek ters sıraya dizilir ve aralarına nokta konur.

Bu uzun yazım nedeniyle IPv6 ters DNS adlarını elle oluşturmak hataya açıktır; IP Reverse DNS Sorgulama bu dönüşümü otomatik yapar ve sonuçta sorgulanan ip6.arpa adını gösterir. IPv6 ile e-posta gönderen sunucular için de geçerli PTR kaydı ve ileri doğrulama gereklidir; bazı büyük e-posta sağlayıcıları IPv6 üzerinden gelen bağlantılarda bu kontrolü daha sıkı uygular. Sunucunuz hem IPv4 hem IPv6 ile e-posta gönderiyorsa her iki adres için de PTR kaydı tanımlanmalı ve her iki ismin AAAA ile A kayıtları doğru IP'leri göstermelidir.

Ev ve mobil internet bağlantılarına atanan dinamik IP adresleri, servis sağlayıcılar tarafından genellikle otomatik üretilmiş PTR kayıtlarıyla tanımlanır. Bu isimler IP adresini ve "dynamic", "dsl", "pool", "dhcp" gibi ifadeleri içerir, ör. 203-0-113-10.dinamik.ornek-isp.net.

• Neden şüphelidir? Meşru e-posta sunucuları sabit IP'lerde ve anlamlı host adlarıyla çalışır. Ev bağlantısından doğrudan e-posta gönderilmesi, çoğu zaman zararlı yazılım bulaşmış bir bilgisayarın spam göndermesi anlamına gelir.
• Kara listeler: Bazı kara listeler, servis sağlayıcıların dinamik IP havuzlarını bilinçli olarak listeler; bu IP'lerden doğrudan gelen e-postalar reddedilir.
• Filtreleme: E-posta filtreleri PTR adındaki IP numarası ve dinamik ifadeleri tanıyarak spam puanını yükseltir.
• Port engeli: Birçok servis sağlayıcı ev bağlantılarından dışarıya 25 numaralı porttan e-posta gönderimini engeller.

Bu nedenle e-posta gönderimi için ev bağlantısı yerine e-posta hizmeti sağlayıcısının sunucularını veya sabit IP'li, PTR kaydı düzgün tanımlanmış bir sunucuyu kullanın. Kendi sunucunuz için kiraladığınız IP'nin PTR kaydı otomatik genel bir isimle geliyorsa, sağlayıcı panelinden kendi alan adınıza ait bir isimle değiştirin. IP'nin kara listelerde olup olmadığını IP Blacklist Sorgulama ile kontrol edebilirsiniz.

Sunucunun host adı, hem PTR kaydında hem de e-posta sunucusunun HELO/EHLO tanıtımında kullanılan isimdir. İyi seçilmiş bir host adı, sunucunun kimliğini netleştirir ve ileri doğrulama ile tutarlılığı kolaylaştırır.

Ana alan adını (ornek.com) doğrudan host adı olarak kullanmak teknik olarak mümkündür, ancak alan adının A kaydı CDN'e veya başka bir sunucuya taşındığında ileri doğrulama bozulur. Bu yüzden sunucuya özel bir alt alan adı seçmek daha güvenlidir. Host adını belirledikten sonra bu isim için A kaydı ekleyin, sağlayıcınızdan PTR kaydını aynı isimle tanımlatın ve sunucunun yapılandırmasında aynı ismi kullanın. Sonucu IP Reverse DNS Sorgulama ile doğrulayın.

PTR kaydı güncellendiğinde değişikliğin her yerde görünmesi, eski kaydın TTL (Time To Live) süresine bağlıdır. DNS çözümleyicileri bir kaydı TTL süresi boyunca önbellekte tuttuğu için, bu süre dolmadan bazı sorgular eski PTR değerini döndürmeye devam eder.

Değişikliğin yansıyıp yansımadığını kontrol etmek için IP Reverse DNS Sorgulama'yı kullanın. Eski sonuç görmeye devam ediyorsanız bir süre bekleyip tekrar sorgulayın. Farklı araçlarda farklı sonuç görmek de bu önbellekleme nedeniyle normaldir. Değişiklik saatler sonra hâlâ görünmüyorsa ters DNS bölgesinin sağlayıcınız tarafından başka bir kuruma devredilmiş olma ihtimalini değerlendirin; bu durumda değişikliğin hangi panelden yapılacağını IP Whois kaydındaki sahip ve iletişim bilgilerinden öğrenebilirsiniz. E-posta teslimatı sorunlarını çözmek için PTR değiştirdiyseniz, alıcı sunucuların kendi önbellekleri nedeniyle etkinin birkaç saat gecikebileceğini hesaba katın.