Site DNS Bilgisi

DNS (Domain Name System, Alan Adı Sistemi), ornek.com gibi insanların hatırlayabildiği alan adlarını bilgisayarların kullandığı IP adreslerine çeviren sistemdir. İnternetin telefon rehberi olarak da tanımlanır: Siz alan adını yazarsınız, DNS o adın hangi sunucuda olduğunu bulur.

1. Sorgu başlar: Tarayıcınıza bir alan adı yazdığınızda bilgisayarınız önce kendi önbelleğine, sonra bir DNS çözümleyicisine (internet sağlayıcınızın veya 1.1.1.1, 8.8.8.8 gibi herkese açık bir çözümleyicinin) sorar.
2. Kök sunucular: Çözümleyici yanıtı önbelleğinde bulamazsa kök sunuculara gider ve uzantının (.com, .tr) hangi sunucularda yönetildiğini öğrenir.
3. Uzantı sunucuları: Uzantı sunucusu, alan adının NS kayıtlarında yazan yetkili ad sunucusunu bildirir.
4. Yetkili sunucu: Yetkili ad sunucusu, istenen kaydın (A, MX gibi) değerini verir.
5. Önbellek: Çözümleyici bu yanıtı TTL süresi boyunca saklar ve sonraki sorgulara doğrudan cevap verir.

Bu süreç genellikle milisaniyeler içinde tamamlanır. DNS çalışmadığında site sunucusu sağlam olsa bile alan adı hiçbir yere yönlenmediği için site açılmaz ve e-postalar teslim edilemez. Site DNS Bilgisi aracı, herkese açık çözümleyicilerin alan adınız için o anda verdiği yanıtları gösterir.

DNS kayıtlarını komut satırından da sorgulayabilirsiniz. Windows'ta nslookup ve PowerShell'deki Resolve-DnsName, macOS ve Linux'ta ise dig en çok kullanılan araçlardır.

PowerShell'de Resolve-DnsName ornek.com -Type MX gibi komutlar daha düzenli bir çıktı verir. Komut satırı sorguları belirli bir kaydı hızlıca kontrol etmek için idealdir; ancak tüm kayıt türlerini tek seferde görmek, TTL değerlerini karşılaştırmak ve SPF ile DMARC değerlendirmesi almak için Site DNS Bilgisi aracı daha pratiktir. Komut satırında yerel önbelleği temizlemek için Windows'ta ipconfig /flushdns komutu kullanılır.

Bilgisayarınızın veya telefonunuzun kullandığı DNS çözümleyicisini birkaç farklı yolla öğrenebilirsiniz. Çoğu ev kullanıcısı farkında olmadan internet servis sağlayıcısının DNS sunucusunu veya modemin adresini kullanır.

• Windows: Komut İstemi'nde ipconfig /all yazın; ağ bağdaştırıcınızın altındaki "DNS Sunucuları" satırı kullanılan adresleri gösterir. Ayarlar > Ağ ve İnternet > bağlantı özellikleri bölümünden de görülebilir.
• macOS: Sistem Ayarları > Ağ > bağlantınız > Ayrıntılar > DNS bölümüne bakın veya Terminal'de scutil --dns komutunu kullanın.
• Android: Ayarlar > Ağ ve internet > Özel DNS bölümü, özel bir DNS tanımlanıp tanımlanmadığını gösterir.
• iPhone: Ayarlar > Wi-Fi > bağlı ağın yanındaki bilgi simgesi > DNS'i Yapılandır bölümünü açın.
• Modem: Modem arayüzündeki WAN veya internet ayarları, servis sağlayıcıdan alınan DNS adreslerini gösterir.

DNS adresi olarak 192.168.1.1 gibi yerel bir adres görüyorsanız istekler önce modeme gider ve modem bunları servis sağlayıcının DNS sunucusuna iletir. Tarayıcıların "güvenli DNS" ayarı açıksa tarayıcı, işletim sisteminden farklı bir çözümleyici kullanıyor olabilir.

Herkese açık DNS çözümleyicileri, internet servis sağlayıcınızın DNS'i yerine kullanabileceğiniz ücretsiz hizmetlerdir. Daha hızlı yanıt, ek gizlilik veya zararlı site filtreleme gibi avantajlar sunabilirler.

"En hızlı DNS" sorusunun tek bir cevabı yoktur; hız, bulunduğunuz konuma ve servis sağlayıcınızın bağlantısına göre değişir. Farklı çözümleyicileri kendi bağlantınızda denemek en doğru sonucu verir. Herkese açık DNS kullanmak internet hızınızı artırmaz; yalnızca alan adlarının IP adresine çevrilme süresini etkiler. Ayrıca bazı yasal erişim engelleri DNS değiştirilerek aşılmaya çalışılmamalıdır. Site DNS Bilgisi aracı da sorgularını Cloudflare 1.1.1.1 ve gerektiğinde Google 8.8.8.8 üzerinden yapar.

DNS çözümleyicisini cihaz düzeyinde veya modem düzeyinde değiştirebilirsiniz. Modemde yapılan değişiklik evdeki tüm cihazları etkiler; cihazda yapılan değişiklik ise yalnızca o cihazı.

1. Windows 11: Ayarlar > Ağ ve İnternet > Wi-Fi veya Ethernet > Donanım özellikleri > DNS sunucusu ataması > Düzenle yolunu izleyin, Elle seçeneğiyle IPv4 alanlarına yeni adresleri yazın.
2. macOS: Sistem Ayarları > Ağ > bağlantınız > Ayrıntılar > DNS bölümünde artı düğmesiyle yeni sunucu ekleyin.
3. Android: Ayarlar > Ağ ve internet > Özel DNS bölümünde "Özel DNS sağlayıcı ana makine adı" seçeneğine one.one.one.one veya dns.google gibi bir adres yazın. Bu yöntem DNS sorgularını şifreler.
4. iPhone: Ayarlar > Wi-Fi > ağın bilgi simgesi > DNS'i Yapılandır > Elle seçeneğinden sunucu ekleyin.
5. Modem: Modem arayüzünde WAN veya DHCP ayarlarındaki DNS alanlarını güncelleyin.
6. Tarayıcı: Chrome ve Firefox'un güvenli DNS ayarından şifreli bir çözümleyici seçebilirsiniz.

Değişiklikten sonra eski kayıtların kullanılmaması için Windows'ta ipconfig /flushdns komutuyla yerel önbelleği temizleyin. Bu ayar, sitenizin DNS kayıtlarını değil, yalnızca cihazınızın hangi çözümleyiciyi kullandığını değiştirir.

DNS kayıtları, alan adınızın ad sunucularını yöneten panelden eklenir. Bu panel alan adını aldığınız firmada, hosting firmanızda veya kullandığınız CDN hizmetinde olabilir. Hangi panelin yetkili olduğunu Whois veya Site DNS Bilgisi raporundaki NS kayıtlarından anlayabilirsiniz.

1. Yetkili paneli bulun: NS kayıtları hangi sağlayıcıyı gösteriyorsa kayıtları orada düzenlemeniz gerekir. Başka bir paneldeki değişiklik etkili olmaz.
2. DNS yönetimine girin: Panelde DNS Yönetimi, DNS Bölge Düzenleyici veya Zone Editor bölümünü açın.
3. Kayıt türünü seçin: A, CNAME, MX, TXT gibi eklemek istediğiniz türü belirleyin.
4. Ad alanını doldurun: Kök alan adı için genellikle @ işareti, alt alan adı için yalnızca ön ek (ör. blog) yazılır.
5. Değeri girin: IP adresi, hedef ad veya doğrulama metnini eksiksiz yapıştırın.
6. TTL ve öncelik: TTL'yi varsayılan bırakabilirsiniz; MX kayıtlarında öncelik değeri girmeniz gerekir.
7. Kaydedin ve doğrulayın: Birkaç dakika sonra Site DNS Bilgisi aracıyla kaydın göründüğünü kontrol edin.

En sık yapılan hata, ad alanına alan adının tamamını yazmaktır; bazı paneller bunu ornek.com.ornek.com şeklinde yorumlar. Panelin örneklerine göre yazın.

MX kaydı, alan adınıza gönderilen e-postaların hangi sunucuya teslim edileceğini belirler. Kurumsal e-posta hizmetine geçerken veya hosting e-postasını kullanırken MX kaydının doğru ayarlanması gerekir. Her MX kaydı bir öncelik değeri ve bir sunucu adından oluşur; düşük öncelik değeri önce denenir.

1. E-posta sağlayıcınızın yönetim panelinden size özel MX değerlerini alın.
2. DNS panelinizde eski sağlayıcıya ait MX kayıtlarını silin.
3. Yeni MX kayıtlarını öncelik değerleriyle birlikte ekleyin.
4. Sağlayıcının SPF include ifadesini mevcut SPF kaydınıza ekleyin, DKIM ve DMARC kayıtlarını oluşturun.
5. Site DNS Bilgisi ile MX kayıtlarının yeni sağlayıcıyı gösterdiğini doğrulayın.

MX kaydı bir IP adresini değil, bir sunucu adını göstermelidir ve bu ad bir CNAME olmamalıdır. Eski MX kayıtları silinmezse bazı e-postalar eski sunucuya gitmeye devam eder.

DNS sorunları genellikle "DNS_PROBE_FINISHED_NXDOMAIN", "Sunucunun DNS adresi bulunamadı" veya "DNS sunucusu yanıt vermiyor" gibi tarayıcı hatalarıyla kendini gösterir. Sorunun sizin cihazınızda mı yoksa alan adının kayıtlarında mı olduğunu ayırt etmek çözümün ilk adımıdır.

Cihazınızda önbellek temizlemek için Windows'ta Komut İstemi'ni yönetici olarak açıp ipconfig /flushdns, macOS'ta Terminal'de sudo dscacheutil -flushcache; sudo killall -HUP mDNSResponder komutunu çalıştırın. Chrome'un kendi DNS önbelleğini temizlemek için tarayıcıyı tamamen kapatıp açmak çoğu zaman yeterlidir. Kayıtların farklı bölgelerde nasıl göründüğünü DNS Yayılım Kontrolü ile görebilirsiniz.

DNSSEC (DNS Security Extensions), DNS yanıtlarının dijital olarak imzalanmasını sağlayan bir güvenlik eklentisidir. Klasik DNS'te bir çözümleyicinin aldığı yanıtın gerçekten yetkili sunucudan geldiğini doğrulamanın yolu yoktur; bu da saldırganların sahte yanıtlarla kullanıcıları sahte sitelere yönlendirmesine (DNS önbellek zehirlenmesi) imkân tanır. DNSSEC bu riski azaltır.

• Nasıl çalışır? Alan adının DNS kayıtları özel bir anahtarla imzalanır; imzayı doğrulamak için gereken bilgi (DS kaydı) üst alan adı sunucusuna, yani kayıt firması aracılığıyla uzantı otoritesine bildirilir.
• Kimler için önemli? Bankacılık, e-ticaret, kamu ve kimlik doğrulama hizmeti sunan siteler için güçlü bir ek korumadır.
• Riskleri: Yanlış yapılandırma veya DNS sağlayıcısı değişikliğinde DS kaydının güncellenmemesi, alan adının tamamen çözümlenemez hale gelmesine yol açabilir.
• Nasıl açılır? DNS sağlayıcınızın panelinden DNSSEC'i etkinleştirin ve verilen DS kaydını kayıt firmanızın paneline ekleyin. Bazı sağlayıcılar bu işlemi otomatik yapar.

Alan adınızda DNSSEC'in açık olup olmadığını Whois raporundaki DNSSEC satırından görebilirsiniz. DNS sağlayıcısını değiştirmeden önce DNSSEC'i kapatmak veya yeni sağlayıcının DS kaydını eklemek gerekir.

Google Search Console, Microsoft, e-posta servisleri ve birçok platform, alan adının size ait olduğunu doğrulamak için bir TXT kaydı eklemenizi ister. Bu kayıt genellikle platformun verdiği benzersiz bir metin içerir, ör. google-site-verification=abc123....

1. Doğrulama isteyen platformdan TXT değerini kopyalayın.
2. Alan adınızın yetkili DNS panelinde yeni bir TXT kaydı oluşturun.
3. Ad alanına kök alan adı için @ yazın veya boş bırakın; platform belirli bir alt ad istiyorsa onu yazın.
4. Değer alanına metni eksiksiz ve tırnak işaretleri olmadan yapıştırın; panel tırnakları otomatik ekleyebilir.
5. Kaydı kaydedin ve birkaç dakika bekleyin.
6. Site DNS Bilgisi aracındaki TXT kayıtları tablosunda metnin göründüğünü kontrol edin.
7. Platforma dönüp doğrulama düğmesine basın.

Bir alan adında birden fazla TXT kaydı bulunabilir; farklı platformların doğrulama kayıtları birbirini etkilemez. SPF kaydı ise istisnadır: Alan adında yalnızca bir adet v=spf1 ile başlayan kayıt olmalıdır. Doğrulama tamamlandıktan sonra TXT kaydını silmeyin; bazı platformlar sahipliği düzenli aralıklarla yeniden kontrol eder ve kayıt bulunamazsa doğrulamayı kaldırır.

DNS panellerinde kayıt adını yazarken kullanılan bazı özel işaretler, kaydın hangi adlara uygulanacağını belirler. Bu işaretleri doğru kullanmak, kayıtların yanlış adlara eklenmesini önler.

Joker kayıtlar, çok sayıda alt alan adı kullanan uygulamalarda pratiktir; ancak yanlış yazılmış her alt alan adının da siteye yönlenmesine yol açar. Özel olarak tanımlanmış bir alt alan adı kaydı, joker kayda göre önceliklidir. Kaydı ekledikten sonra Site DNS Bilgisi'nde doğru adla göründüğünü kontrol edin.